Bagan w Birmie


 

Bagan, czy inaczej Pagan, to birmańskie Gniezno, dawna stolica i kolebka państwowości. To także największe w kraju skupisko buddyjskich obiektów sakralnych. Można je porównać do Angkor Wat, ale jest dużo mniej skomercjalizowane. Romantyczny zachód Słońca lub magiczny poranek wśród dzikiej przyrody i starożytnych świątyń? Tylko w czasie wycieczki do Bagan w Birmie.

 

Bagan — w samym sercu Birmy

Bagan leży w centralnej Birmie, ok. 290 km od Mandalay i ok. 700 km od Yangonu, w prowincji Mandalay. Malowniczo meandrująca rzeka Irawadi dodaje uroku kilku małym miasteczkom leżącym nad jej brzegiem — New Bangan, Old Bangan, Nyang U czy Wetkyi-in. Dostać się tutaj można najłatwiej samolotem z Mandalay i Yangon (odpowiednio 0,5 h i 1,5 h lotu, 8-20 lotów na dobę). Dłużej zajmie podróż pociągiem czy autobusem (do 10 h z Yangonu, 1-4 kursów na dobę). Warto tu zajrzeć, chociaż na kilka dni i zobaczyć, gdzie tworzyła się birmańska kultura i tożsamość narodowa.

Król Anawrahta, czyli birmański Mieszko I

Tak, jak Mieszko I zjednoczył mniejsze księstwa i podłożył podwaliny pod naszą państwowość, tak samo król Anawrahta uważany jest za ojca Birmy. W połowie IX wieku stworzył z doliny Irawadi Imperium Paganu (Pierwsze Imperium Birmańskie), podporządkował sąsiednie tereny oraz obronił kraj przed konkurencyjnym Imperium Khmerskim. Oczywiście na tym nie kończą się jego zasługi. Anawrahta wprowadził reformy społeczne i gospodarcze, wprowadził i rozpropagował buddyzm Therawady oraz dał podwaliny pod kulturę i język birmański. Stolicą Imperium stał się Bagan, a król, chcąc umocnić wpływy nowej religii, rozkazał budowę wielu świątyń i pagód.

Strefa Archeologiczna Pagan — raj nie tylko dla archeologów

Strefa Archeologiczna Pagan, bo tak nazywa się cały kompleks, ma łącznie 104 km2 – 13 km długości i 8 km szerokości. Na tym terenie znajduje się obecnie 2230 stup, pagód, świątyń, klasztorów i innych budowli. Myślisz, że to mało? Oryginalnie wybudowano od 4 do 13 tysięcy obiektów sakralnych, ale część z nich nie wytrzymała próby czasu, pożarów, najazdów mongolskich i trzęsień ziemi.

Nie zobaczymy już buddyjskiego budownictwa z drzewa tekowego czy piaskowca, ale ceglane pagody wciąż zachwycają zwiedzających. Zwykle składają się z kilku tarasów oraz szczytowej kopuły. Były i wciąż są miejscami kultu, dlatego oddziałują na wszystkie zmysły. Ściany i sufity zdobią freski, wiatr porusza dzwoneczkami, a w środku unosi się zapach kadzideł zapalanych przed posągami Buddy.

Bagan to, oprócz kambodżańskiego Angkor Wat, największa atrakcja archeologiczna w Azji. Jeśli nie wierzysz, poszukaj półkolistych łuków w portalach wejść czy sklepieniach. To, co w Europie było znane już dawno dzięki starożytnym Rzymianom, w Azji nie występowało nigdzie oprócz Baganu. Nie potrafili tak budować ani Chińczycy, ani Hindusi.

Wschody i zachody Słońca w Bagan

Dawna stolica Imperium Birmańskiego to nie tylko zwiedzanie kolejnych zabytków. To również bezpośredni kontakt z przyrodą oraz niezapomniane widoki. W całym kompleksie nie ma wytyczonych szlaków czy dróg asfaltowych, a pagody wtopione są w krajobraz. Kilka najbardziej popularnych obiektów (Shwe San Daw, Bule Thi Pagoda, Dhammayazika) jest obleganych przez turystów, ale wystarczy się nieco od nich oddalić i na własną rękę poszukać ukrytych śladów historii. Każdy może stać się Indiana Jonesem i trafić na zapomnianą świątynię. Z jej szczytu rozciąga się magiczny obraz starożytnych pagód zatopionych w zieleni.

To, co wyróżnia Bagan od innych miejsc to wschody i zachody Słońca oglądane właśnie z wierzchołków zabytków. Ta krótka chwila, gdy dysk światła jest tuż nad linią horyzontu, a wokół tylko dawne pagody oraz budząca się ze snu fauna, warta jest wczesnej pobudki. Podobnie jak buddyjscy mnisi możemy medytować nad bardziej lub mniej poważnymi sprawami, patrząc, jak nastaje noc. A wszystko to bez śladu współczesnej cywilizacji. Niezapomnianą, choć nie najtańszą opcją na przywitanie nowego dnia, jest lot balonem nad Bagan. Taka atrakcja dostępna jest między październikiem i kwietniem.

 

Zwiedzanie Baganu — wskazówki praktyczne

Ubiór

Klimat w tej części Birmy jest suchy, a temperatury są na poziomie 20-30 st. C przez cały rok. Dlatego najlepiej mieć cienkie i przewiewne ubranie. Ze względu na sakralny charakter zabytków wskazane są długie spodnie lub spódnice oraz bluzki mające zakryte ramiona. Przed wejściem do środka trzeba zdjąć buty.

Nocleg, jedzenie, bilety

W New Bagan jest centrum drogich hoteli i ekskluzywnych restauracji. Taniej zanocujemy w Nyang U, tutaj znajdują się liczne jadłodajnie z lokalną kuchnią.

Żadna ze świątyń nie jest ogrodzona, ale obowiązuje 5-dniowy bilet wstępu na cały kompleks. Jest najczęściej sprawdzany przy popularnych obiektach rano i wieczorem.

Środki transportu

Zwiedzanie na pieszo jest oczywiście jedną z opcji, ale ze względu na odległości rzadko wybieraną. Najczęściej turyści decydują się na rower elektryczny, tradycyjny lub skuter. Teren jest w miarę płaski, ale wysokie temperatury w dzień weryfikują kondycję kolarzy.

Przy zasobniejszym portfelu można wynająć konia z wozem i przewodnikiem lub taksówkę. Wadą tych środków transportu jest to, że nie wszędzie uda się wjechać.

Ograniczenia w zwiedzaniu

Po trzęsieniu ziemi w sierpniu 2016 roku oraz serii wypadków (w tym śmiertelnych) nierozsądnych turystów od początku 2018 roku rozpoczęto ograniczanie w dostępie do zabytków. Pojawiły się zakratowania, część wejść na wyższe piętra zamurowano, zatrudniono strażników oraz częściowy monitoring. Im bardziej popularny obiekt, tym środku bezpieczeństwa jest więcej.

Drugim ograniczeniem w zwiedzaniu, który nadaje lokalnego kolorytu, jest fakt, że niektóre klasztory i świątynie wciąż funkcjonują. Mieszkają, pracują i modlą się w nich mnisi, są prowadzone sierocińce, a Bangan to wciąż centrum pielgrzymkowe. Dlatego należy zachować do nich i ich wiary szacunek. Przy okazji możemy zaznajomić się z adeptami buddyzmu i ich codziennym życiem.

Wycieczka do Baganu w Birmie

Bagan to idealne miejsce dla każdego, kto chce odetchnąć od cywilizacyjnego szumu i zrelaksować się na łonie przyrody, a przy okazji zobaczyć niesamowite miejsce. To raj dla pasjonatów archeologii i kultur Dalekiego Wschodu. Może służyć także jako przerwa w intensywnym zwiedzaniu innych zakątków Birmy. Na pewno szczyty świątyń były też niemymi świadkami wielu romantycznych zaręczyn czy rocznic.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.